در خبر مربوط به چهارمين جشن واره ادبي قند پارسي، نام برترها و برگزيدگان شعر و داستان جشن واره آمده بود كه از نگاه شماري از خوانندگان دور مانده است. برترها و برگزيدگان دو بخش يادشده اكنون جداگانه در پي مي آيد:
برترهای شعر:
1- سيد الياس علوي
2- سيد عاصف حسيني
3- زهرا حسين زاده
برگزيدگان شعر :
1- وجيهه خدانظر
2- زهرا زاهدي
3- روح الامين اميني
4- علي مدد رضواني
برترهای داستان :
1- فاطمه موسوي
2- سكينه محمدي
3- تينا محمد حسيني
برگزيدگان داستان:
1- آمنه محمدي
2- صديقه كاظمي
3- بتول محمدي
داوران بخش داستان: سيد ابوطالب مظفري، محمد حسين محمدي، محمد رضا گودرزي.
هديه برگزيدگان و شاعران و نويسندگان برتر را آقايان محمداعظم رهنورد زرياب، ياسين تخاري (رايزن سفارت افغانستان)، حضرت وهريز (رييس مركز مطالعات استراتژيك وزارت خارجه افغانستان)، ابوطالب مظفري (شاعر افغانستان و داور بخش داستان)، حافظ موسوي (شاعر ايراني و داور بخش شعر) و ضيا قاسمي (دبير جشنواره) به آنان اهدا كردند.
جمهوري اسلامي افغانستان
دفتر رييس جمهور
بسم الله الرحمن الرحيم
با مسرت فراوان آگاهي يافتم كه چهارمين جشنواره ادبيات جوان زبان دري از سوي «خانه ادبيات افغانستان» و شماري از فرهنگيان افغان، مقيم كشور دوست ما ايران، در شهر زيباي تهران برگزار ميگردد.
فرهنگياني كه به اين گردهمآيي خجسته دست يازيدهاند، سزاوار ستايش فراوانند. فرهنگيان دور از ميهن با اينگونه كارهاي فرهنگيشان از چند جهت استحقاق ستودن و گراميداشت دارند. يكي اينكه در شرايط دوري از ميهن و غربت، زبان و فرهنگ به خصوص ادبيات جوان كشورشان را كه در شرايط دشوار روييده و باليده است، مورد توجه و ارزشيابي قرار ميدهند. دو ديگر اينكه رسم نيكوي برگزاري جشنوارهها را از چند سال به اين سو پي هم دنبال ميكنند و سه ديگر، در هر جشنواره، از نخبهگان فرهنگي كشور جهت اشتراك در جشنواره دعوت به عمل ميآورند و امسال فرهنگي فرهيخته كشور، استاد رهنورد زرياب را به جشنواره دعوت كردهاند.
اميدوارم فرهنگيان عزيز ما كه در برگزاري اين جشنواره سهم گرفتهاند، در سالهاي بعدي در كشورشان، در كابل و شهرهاي ديگر به برگزاري چنين جشنوارههايي بپردازند. اميد است فرهنگيان مهاجر ما هرچه زودتر به ميهنشان عودت نمايند و همراه با فرهنگيان داخل كشور، كارهاي رشد و بالندهگي فرهنگي را رونق خاصي بدهند.
در فرجام، پيروزي اين جشنواره را از بارگاه ايزد متعال تمنا دارم و به برگزاركنندگان آن شادباش ميگويم.
حامد كرزي
رييس جمهور جمهوري اسلامي افغانستان
8 عقرب 1385 خورشيدي
ارگ _ كابل
مدير علمي: محبوبه ابراهيمي
مدير روابط عمومي: محمد صادق دهقان
مدير داخلي: شكريه عرفاني
مدير اجرايي: محمد سرور رجايي
ستاد برگزاري: عبدالرحیم جعفری. محمدجواد سلطاني. فرشته حسيني. يلدا نگاه بكتاش. معصومه خاوري. زهرا حسيني. مهدي مجيدي. حسين حيدربيگي. سعيد يوسفي. عليرضا سلطاني.
ستاد خبري: محمدصادق دهقان. يلدا نگاه بكتاش. زهرا حسيني. حسين كرماني
ويژهنامه:
تهيه و تنظيم: محمد صادق دهقان
صفحهآرايي: مجيد اكبرزاده
طرح جلد: علي داوودي
با سپاس از اين دوستان كه ياوران بيادعاي ما در برگزاري اين جشنواره بودند:
محمدحسين محمدي
عليرضا كرماني
سيدعاصف حسيني
سيد رضا محمدي
عبدالرحيم جعفري و گروه هنري
عبدالله نگاه بكتاش و گروه هنري سايهبان آبي
چوپان و گروه هنري
ناجيه غلامي و اسدالله شفايي و همكاران عزيزمان در راديو بي.بي.سي
محب راضي و سهيلا حسيني (تلويزيون طلوع)
مهري شاهحسيني و پوريا گلمحمدي (آتي بان و آينده نو)
داوود خاناحمدي
ناهيد نداف
نيلوفر دهني (روزنامه سرمايه)
مريم آموسا (خبرگزاري ايلنا)
بانو دستاران و مريم كريمي (خبرگزاري ايسنا)
بانو لبافينژاد (واحد مركزي خبر)
سيد رضا شكراللهي و سعيد كمالي دهقان (خوابگرد)
نصيري كيا (راديو فرهنگ)
بانو فرخنده حاجيزاده (نشر ويستار)
بانو عرب. بانو احمدي. بانو عابديني. عماد حسيني. حسنپور (در فرهنگسراي پايداري)
آقاي حسيني و گروه مشاوران جوان شهردار تهران (و همه همكارانشان در باغ ورشو)
باشگاه خبرنگاران جوان
و همه دوستاني كه در خبرگزاري ها، روزنامه ها، رسانه هاي شنيداري و ديداري افغانستان و ايران، جشن واره قند پارسي را پوشش خبري دادند.
از تشريف فرمايي جناب آرزو، تخاري و تمنا (از سفارت دولت افغانستان)، حضرت وهريز (رييس مركز مطالعات استراتژيك وزارت امور خارجه افغانستان)، استاد ارجمند محمود دولت آبادي، دكتر جواد مجابي، حسين سناپور، محمدرضا گودرزي، محمد بهارلو، ناهيد توسلي، سيروس علينژاد، عبدالجبار كاكايي و ديگر مهربانان نيز سپاس گزاريم.
چهارمين جشنواره ادبی «قند پارسی» با گرامیداشت جايگاه ادبی محمداعظم رهنورد زرياب، نويسنده بزرگ افغانستان و معرفی برگزیدگان دو بخش شعر و داستان به کار خود پایان داد.
جشنواره «قند پارسی»، بزرگترین گردهمآیی شاعران و نویسندگان افغانستان است که «خانه ادبیات افغانستان»، آن را برای چهارمين سال پیاپی در ایران برگزار ميكند. در این جشنواره که نهم و دهم عقرب (آبان) به مدت دو روز در باغ ورشو تهران برپا بود، شاعران و داستاننویسان جوان افغان به شعر و داستانخوانی پرداختند.
چهارمين جشنواره ادبي «قند پارسي» با پیام حامد كرزي، رييس جمهور افغانستان گشايش يافت. كرزي در پیام خود آورده است: «با مسرت فراوان آگاهي يافتم كه چهارمين جشنواره ادبيات جوان زبان دري از سوي خانه ادبيات افغانستان و شماري از فرهنگيان افغان مقيم كشور دوست ما ايران در شهر زيباي تهران برگزار ميگردد». وي با بيان اينكه فرهنگيان دور از ميهن با اين گونه كارهاي فرهنگيشان از نظرهاي گوناگون سزاوار ستايش هستند، يك دليل را اين عنوان كرد كه در شرايط دوري از ميهن و زيستن در غربت، به زبان و فرهنگ به ويژه ادبيات جوان افغانستان كه در شرايط دشوار روييده و باليده است، توجه نشان ميدهند.
رييس جمهور افغانستان با نكوداشت مقام محمداعظم رهنورد زرياب به عنوان فرهنگي فرهيخته، دعوت او را به اين جشنواره، مثبت ارزيابي و اظهار اميدواري كرد: «فرهنگيان عزيز ما كه در برگزاري اين جشنواره سهم گرفتهاند، در سالهاي بعدي در كشورشان در كابل و شهرهاي ديگر به برگزاري چنين جشنوارههايي بپردازند. اميد است فرهنگيان مهاجر ما هرچه زودتر به ميهنشان بازگردند و همراه با فرهنگيان داخل كشور، كارهاي رشد و بالندگي فرهنگ را رونق خاصي بدهند».
در بخش بزرگداشت جشنواره که به محمداعظم رهنورد زرياب، نويسنده بزرگ افغانستان اختصاص داشت، محمود دولت آبادي، داستاننويس بزرگ ايران و نويسنده رمان معروف «كليدر» با ستودن تلاشهای فرهنگی و ادبی رهنورد زرياب، اظهار داشت: «بهترين راه آشكارسازي يك نويسنده آن است كه آثار او خوانده شود. البته برخي از داستانهاي زرياب را به آساني نميتوان خواند و فهميد و اين سبب كثرت تأثيرگذاري آنهاست. نيز مشتركات بسياري بين يك نويسنده افغان و ايراني وجود دارد».
وي با بيان اين مطلب كه داستان بلند «گلنار و آيينه» را با اشتياق خوانده است، ادامه داد: «بخشي از داستانهاي زرياب در دهه 50 نوشته شده و فضاي داستانهاي او در آن دوره، نزديك به فضاي زندگي ما در آن سالهاست و گويي داستانهايش در نيشابور خود ما رخ داده است».
نويسنده «جاي خالي سلوچ» گفت: «ما بايد به مردم افغانستان درست مثل مردم خودمان نگاه كنيم و اميدواريم كه هرگز خاطره بدي از ما در ذهن يكديگر باقي نمانده باشد». دولتآبادي سپس در ميان تشويقهاي حاضران، يكي از داستانهاي زرياب را خواند.
ابوطالب مظفري، سردبير فصلنامه «خط سوم» و عضو هيأت داوران بخش داستان جشنواره، سخنران بعدي برنامه بود كه در سخنراني خود تصريح كرد: «ما چهرههاي ماندگاري در تاريخ فرهنگ افغانستان داريم، از آن جمله استاد زرياب كه شخصيتي رندانه دارد كه بيش از هر عالم و روشنفكري ميتواند براي افغانستان مفيد باشد و مشكلات را از دوش اين كشور بردارد. آنچه ما را ميرهاند، آن است كه رندي در شخصيت انساني وجود داشته باشد و براي ما راهگشا باشد كه متأسفانه روشنفكران از اين قضيه غافلاند و تنها كسي كه چنين ويژگياي دارد، استاد زرياب است. او خود را يك روشنفكر تمامعيار فرض نكرده، بلكه با تمام قوا اعتراض ميكند و براي فرهنگ آشفته وطن خويش تلاش و استقامت ميكند».
مظفري افزود: «با اين كه در افغانستان، تفكر دموكراسي بسيار مد است و تفكر ايرانگريزي و فارسيگريزي، اما زرياب كوشيده است كه بنيانها را محفوظ بدارد، حتا با وجود آنكه روشنفكران ما از دايره محدود قوميت بيرون نميروند».
در ادامه اين نشست، حميرا قادري، مدير انجمن هنرمندان و فرهنگيان افغان مقيم ايران، در سخناني گفت: «زرياب، ريشه تنومند داستاننويسي افغانستان است و از مباهات ماست كه در اطراف اين ريشه، شاخهدواني كنيم. استاد زرياب در داستان خود از رهگذر تكنيكهاي حرفهاي وارد شده است. روايت داستان او در فضاي جريان سيال ذهن اتفاق ميافتد و ما را به حيطه رئاليسم جادويي سوق ميدهد. كيفيت داستان زرياب، بهعنوان پدر داستاننويسي امروز افغانستان همچنان پابرجاست و ما به حضور اين استاد ارجمند در ميان خود افتخار ميكنيم».
سپس محمداعظم رهنورد زرياب، داستاننويس برجسته افغانستان، سخنراني خود را اينگونه آغاز كرد: «ما بايد خودمان را خوشبخت و شاد بدانيم؛ زيرا اگر چيز ديگري در چنته نداشته باشيم، ادب پارسي را داريم كه قابل باليدن و افتخار كردن است. زبان پارسي با گذشتهاي درخشان، دايرهاي وسيع را زير سلطه خود داشته است، چه به لحاظ جغرافيايي و چه به لحاظ فرهنگي. پوشكين ـ بهترين شاعر روسيه ـ در بسياري از موارد از ادب پارسي تأثير پذيرفته است. پائولو كوئيلو در «كيمياگر» آنچه را گفته است كه پيش از او مولانا در «مثنوي معنوي» سروده بود. زبان فارسي، ميراث مشترك كشورهاي پارسيزبان از جمله ايران، افغانستان و تاجيكستان است».
زرياب درباره اينكه چرا زبان «پارسي» را زبان «دري» نيز ميگويند، گفت: «در دهه 30 خورشيدي، شماري از پژوهشگران افغانستان كه به گونهاي از زبان آركاييك علاقهمند بودند، دريافتند كه اين زبان را در گذشته «دري» گفتهاند و بهتر است اين واژه را جانشين لفظ «پارسي» كنند، همچنان كه فردوسي نيز از لفظ دري درباره اين زبان بهره گرفته است».
وي ادامه داد: «در اين ميان، آنچه مهم است، روح زبان پارسي است. ما بايد اين روح را تجليل كنيم و از اين روح بزرگ الهام بگيريم. بدون شك، فرقهايي بين زبان ما در ايران، افغانستان و تاجيكستان وجود دارد كه همه اينها تفاوت در لهجههاست و تفاوت در زبان محسوب نميگردد».
رهنورد زرياب در پايان سخنانش، از حضور محمود دولتآبادي و ديگر بزرگان فرهنگ و ادب افغانستان و ايران در برنامه سپاسگزاري كرد.
«خانه ادبيات افغانستان» در بخش پاياني چهارمين جشنواره ادبي «قند پارسي»، ياد و خاطره زندهياد منوچهر آتشي، شاعر بزرگ معاصر را كه داور دورههاي گذشته جشنواره بود، زنده نگاه داشت.
سپس محبوبه ابراهيمي، مدير بخش علمي جشنواره، بيانيه هيأت داوران را خواند كه در بخشي از آن آمده بود: «متأسفانه در بخش داستان با ضعف نسبي آثار در مقايسه با دورههاي پيشين مواجه بودهايم و اين مسأله در يكنواختي تكنيك، فاصله گرفتن از معيارها، سهلانگاري در زبان و دور شدن از خاصيتهاي بومي و وطني به چشم ميخورد. در بخش شعر، خوشبختانه پيشرفت قابل ملاحظهاي نسبت به دورههاي قبل به وقوع پيوسته است. شعرها از عمق كافي نسبت به زبان و بيان برخوردار بودند و آثار و چهرههاي جديد، نويدبخش دورنمايي روشن و متعالي است».
حافظ موسوي، محمدكاظم كاظمي و سيدرضا محمدي، داوران اين دوره جشنواره در بخش شعر بودند و سيدابوطالب مظفري، محمدحسين محمدي و محمدرضا گودرزي نيز در بخش داستان، داوري كردند.
گفتني است در بخش شعر، سيدالياس علوي، سيدعاصف حسيني و زهرا حسينزاده به ترتيب، مقامهاي نخست تا سوم را به دست آوردند و وجيهه خدانظر، زهرا زاهدي، روحالامين اميني و عليمدد رضواني به عنوان شاعران برگزيده معرفي شدند. در بخش داستان نيز فاطمه موسوي، سكينه محمدي و تينا محمدحسيني، نويسندگان برتر و آمنه محمدي، صديقه كاظمي و بتول محمدي، نويسندگان برگزيده شناخته شدند.
هديه برگزيدگان و شاعران و نويسندگان برتر را آقايان محمداعظم رهنورد زرياب، ياسين تخاري (رايزن سفارت افغانستان)، حضرت وهريز (رييس مركز مطالعات استراتژيك وزارت خارجه افغانستان)، ابوطالب مظفري (شاعر افغانستان و داور بخش داستان)، حافظ موسوي (شاعر ايراني و داور بخش شعر) و ضيا قاسمي (دبير جشنواره) به آنان اهدا كردند. همچنين قاسمي، هديه ويژهاي را از سوي «خانه ادبيات افغانستان» به استاد محمداعظم رهنورد زرياب پيشكش كرد.
«خانه ادبيات افغانستان» این جشنواره را با همکاری مرکز آفرینشهای ادبی حوزه هنری، معاونت فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، ستاد مشارکت در بازسازی افغانستان مربوط به وزارت امور خارجه، شورای گسترش زبان و ادبیات فارسی، بنياد حفظ آثار و گسترش ارزشهاي دفاع مقدس و فرهنگسراي پايداري برگزار كرد.
«خانه ادبيات افغانستان»، نهادی غیردولتی است که گروهي از جوانان شاعر و نويسنده افغانستان در سال 1381 در تهران بنيان نهادهاند و در زمینه فرهنگ، هنر و
ادبیات جوان افغانستان فعالیت میکند. مجله ادبی «فرخار» نیز ارگان نشراتی این مرکز است که هر فصل منتشر میشود و به ادبیات پارسی در گستره افغانستان، ایران و تاجیکستان میپردازد.
شعر و قصه جوان افغانستان در بستری حریرگون از اندیشههای پویا، به آیندهای سپید چشم دوخته است تا مرهمی باشد بر زخمهای ملتش و نوایی باشد برای پیوند. در این دوره، شاعران و داستاننويسان جوان افغان گرد هم ميآيند تا با بزرگداشت جايگاه ادبی استاد اعظم رهنورد زرياب، دين خود را به عنوان نسل جوان كشور نسبت به تلاشهاي بزرگان فرهنگ و ادب سرزمين خويش ادا كنند. افزون بر اين، از شعر و داستانخواني جوانان افغان و نيز حضور شاعران گرانقدر ايران در بخش ويژه ادبيات پايداري ايران بهرهمند ميشويم.
«خانه ادبیات افغانستان» بر خود میبالد که در این دوره، میزبان گامهای پرمهرتان باشد. اميد داريم با ياري شما بتوانيم گامی هرچند کوچک در راه افزایش پیوندهای دیرینه اندیشهورزان پارسیزبان، شناساندن استعدادهای جوان این مرز و بوم و بالندگی ادبیات پارسی در سرزمين بزرگ افغانستان برداريم. پیشاپیش از نیکنظری شما سپاسگزاریم.
زمان برگزاري جشنواره: سهشنبه و چهارشنبه 9 و 10 عقرب (آبان) 1385 خورشيدي
گشايش جشنواره: ساعت 16 سهشنبه 9 عقرب (آبان) 1385 خورشيدي
پايان جشنواره: ساعت 21 چهارشنبه 10 عقرب (آبان) 1385 خورشيدي
جايگاه برگزاري جشنواره: تهران ـ خيابان ويلا (استاد نجاتاللهي) ـ بالاتر از تقاطع طالقاني نبش كوچه ورشو ـ مجتمع فرهنگي و هنري باغ ورشو ـ سالن اجتماعات ـ فاز 2 ـ تلفن :5 ـ 88911612
نام راه يافتهگان به دوره دوم داوري چهارمين جشنواره ادبي «قند پارسي» به شرح زير اعلام مي شود:
بخش شعر
1- غلام رضا ابراهیمی- مشهد
2- علی احمد ابراهیمی- زاهدان
3- سوسن ابراهیمی- قندهار
4- کامیلا احمدی- مشهد
5- مریم احمدی- تهران
6- معصومه احمدی- مشهد
7- مرجان اصغری _ مشهد
8- زهرا توکلی- قزوین
9- روح الامین امینی- هرات
10- رایحه بهاری- مشهد
11- سید علی رضا جعفری- قم
12- علی جعفری- مشهد
13- زهرا حسین زاده- مشهد
14- حسین حسین زاده- مشهد
15- ثریا حسینی- مشهد
16- سید عاصف حسینی- کابل
17- نفیسه حسینی- مشهد
18- کبرا خاوری- مشهد
19- وجیهه خدا نظر- تهران
20- پرنیان رحیمی- مشهد
21- عاتکه رحیمی- مشهد
22- علی مدد رضوانی- تهران
23- زهرا زاهدی- قم
24- الهه ساحل- هرات
25- فاطمه سجادی- مشهد
26- نرگس صابری- مشهد
27- معصومه صابری- قم
28- سید الیاس علوی- مشهد
29- راضیه علوی- مشهد
30- خدیجه کاظمی- تهران
31- محمد حسن محقق- قم
32- سید نادر محقق- کابل
33- معصومه موسوی- مشهد
34- سید علی موسوی مشکات- قزوین
35- فروزان میرزایی- تهران
36- امان الله میرزایی- مشهد
37- رحیمه میرزایی- تهران
38- محمد واعظی- مشهد
39- روح الله واعظی- مشهد
40- زبیر هجران- کابل
41- سعید یوسفی- تهران
بخش داستان
1- معصومه حسینی- مشهد
2- علی رسولی- مشهد
3- محمد علی عطایی- قزوین
4- صدیقه کاظمی- مشهد
5- تینا محمد حسینی- تهران
6- بتول محمدی- قزوین
7- سکینه محمدی- رفسنجان
8- آمنه محمدی- مشهد
9- فاطمه موسوی- تهران
«خانه ادبيات افغانستان» در چهارمين جشنواره ادبی «قند پارسی»، میزبان اعظم رهنورد زرياب، داستاننويس برجسته افغان است.
سید ضیا قاسمی، دبیرِ «خانه ادبیات افغانستان» با اعلام این خبر گفت: « جشنواره امسال به پاسداشت جايگاه ادبي و فرهنگي استاد اعظم رهنورد زرياب اختصاص دارد كه از نويسندگان نسل دوم داستاننويسي افغانستان به شمار ميرود و در جريانسازي ادبي كشور ما نقش ارزندهاي داشته است».
قاسمي، هدف از این حرکت را ادای دین و احترام نسل جوان به این شخصيت اثرگذار بر جریان ادبيات داستاني افغانستان خواند. به گفته او، استاد زرياب در دهه شصت خورشيدي در مقام رياست انجمن نويسندگان افغانستان، خدمات شاياني به ادب اين كشور كرده است. زرياب تا چندي پيش مشاور وزير فرهنگ و اطلاعات در كابينه حامد كرزي بود و اكنون مشاور تلويزيون خصوصي «طلوع» در كابل است.
دبير چهارمين جشنواره ادبي «قند پارسي» در ادامه، با امیدبخش دانستن استقبال شاعران و داستاننویسان افغان از جشنواره چهارم افزود اثر 41 شاعر و 9 داستاننویس به داوری مرحله نهایی راه یافته است كه از میان آنها، سه اثر برتر در دو رشته شعر و داستان معرفی خواهند شد. وی درباره ترکیب گروه داوری این جشنواره اظهار داشت: «حافظ موسوي، محمدكاظم كاظمي و سیدرضا محمدی، در بخش شعر و سيدابوطالب مظفري، محمدحسین محمدی و محمدرضا گودرزي در بخش داستان داوری کردند».
دبیرِ «خانه ادبیات افغانستان» با نكوداشت خاطره زندهياد منوچهر آتشي كه در دورههاي گذشته، داور جشنواره بود، گفت: «هدف ما در خانه ادبیات از راهاندازي جشنواره «قند پارسي»، شناساندن استعدادهای جوان این مرز و بوم، پاسداري از كيان ادبیات پارسی در افغانستان و افزایش پیوند فرهنگی میان فرهیختگان جامعه پارسيزبان افغانستان، ايران و تاجيكستان است. در همين راستا، امسال شاعران ايراني در بخش ويژه ادبيات پايداري ايران حضور چشمگيري دارند».
قاسمي در پایان اظهار داشت: « این جشنواره با همکاری مرکز آفرینشهای ادبی حوزه هنری، معاونت فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، وزارت امور خارجه، بنياد حفظ آثار و گسترش ارزشهاي دفاع مقدس و فرهنگسراي پايداري، روزهای نهم و دهم آبان در مجتمع فرهنگي و هنري باغ ورشو برگزار میشود».
خانه ادبیات افغانستان، نهادی غیردولتی است که در سال 1381 در تهران تشکیل شده است و در زمینه فرهنگ، هنر و ادبیات جوان افغانستان فعالیت میکند. مجله ادبی «فرخار» نیز ارگان نشراتی این مرکز است که هر فصل منتشر میشود و به ادبیات پارسی در گستره افغانستان، ایران و تاجیکستان میپردازد.